«Ακριβώς σαν εσένα» Νικ Χορνμπι (Πατάκης)

 

Το Brexit αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί μια τραυματική εμπειρία για την Μ. Βρετανία γιατί ανέδειξε τις εσωτερικές ανισότητες, τον υπέρμετρο και παράλογο εθνικισμό κάποιων ομάδων, τον ρατσισμό στον οποίο πρωτοστατούν ταξικές ομάδες και όχι φυλετικές, βλέποντας σαν το νέο εχθρό το ευρωπαϊκό εργατικό δυναμικό και υποχρέωσε συγγραφείς σαν τους Χόρνμπι και Κόου να ασχοληθούν εκτενώς στα βιβλία τους μαζί του. Εδώ έχουμε ένα διπλό παιχνίδι, μια ιστορία ερωτική ανάμεσα σε μια μεσήλικά δασκάλα και έναν νεαρό προπονητή εφηβικών ομάδων, dj και υπάλληλο κρεοπωλείου, κάτι σαν το “Ρίτα Ριτάκι“ των Κατσιμιχαίων με αντεστραμμένους τους όρους στα φύλα. Παράλληλα όμως έχουμε μια περιγραφή του Brexit, από την πλευρά των μεσαίων και χαμηλών στρωμάτων της Μ. Βρετανίας σε αντιπαράθεση με την αστική τάξη, αλλά και την οπτική πάνω στη σχέση από την πλευρά των λευκών φίλων της δασκάλας και της μαύρης οικογένειας του νεαρού dj.

Ο ρατσισμός των μαύρων απέναντι στους λευκούς ξεχειλίζει. Η καραμέλα της καταπίεσης, από ανθρώπους που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην πολυφυλετική Βρετανία και η ανάγκη αυτοπροσδιορισμού με ιαχές πολέμου απέναντι σε κάθε λευκό, ακόμη και αν εκείνος δεν κάνει διακρίσεις , είναι φαινόμενο που από τις Η.Π.Α πλέον έχει μεταφερθεί έντονα και στη Μ. Βρετανία. Η ενσωμάτωση που είχαν πετύχει, τώρα μετατρέπεται σε πολεμική διεκδίκηση αυτονομίας μέσα στην χώρα των λευκών όπως αρέσκονται να την ονομάζουν στις προσωπικές τους συζητήσεις. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που με κακοπληρωμένες δουλειές, ζητάνε το Brexit, γιατί ο κάθε Φαραντζ και Μ.Johnson έπεισε οτι πληρώνουν υπερβολικά ποσά, ως Μ. Βρετανία στην ΕΕ, που θα επιστραφούν σε αυτούς σαν επιδόματα, με την έξοδο της χώρας. Οι ίδιοι άνθρωποι που μισούν τους εργάτες από την ανατολική Ευρώπη γιατί ρίχνουν τους μισθούς και τους παίρνουν τις θέσεις εργασίας.

Αντίστοιχα σε οικογενειακό επίπεδο, η δασκάλα με τα δύο παιδιά, προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στα σχόλια για τη σχέση με ένα μικρότερο της , ενώ η οικογένεια του dj, η συνομήλικη με την δασκάλα, νοσοκόμα μάνα του, φανατική της εκκλησίας ,δεν εγκρίνει την σχέση με μια "ηλικιωμένη» λευκή. Αντιδράσεις ποικίλες, ηλικιακές πολιτικές, πολιτιστικές, ταξικές για μια σχέση, που οι κεντρικοί ήρωες προσπαθούν αρχικά να πραστατεύσουν από τα εξωτερικά βλέμματα, την αδιακρισία και τον σχολιασμό. Όσο η σχέση προχωρά με μικρά βήματα, που περιλαμβάνουν ανθρώπινή επαφή και άνοιγμα των δύο ερωτευμένων στον κοινωνικό τους περίγυρο, εκτίθεται. Ο dj δέχεται τα πυρά των φίλων του και ειδικά όσων από τις φίλες του τον εποφθαλμιούν για τη σχέση του με μια λευκή, μεγαλύτερη από αυτόν, ενώ η οικογένεια του συμβιβάζεται αργά, με αντιρρήσεις, αλλά σταθερά. Αντίστοιχα η δασκάλα βιώνει με τη σχέση της με τον dj τον ρατσισμό της Βρετανικής αστυνομίας αλλά και τις προκαταλήψεις της μαύρης κοινότητας για τους λευκούς, εγκλωβισμένη μέσα σε φράσεις πολιτικής ορθότητας, απέναντι σε μια μονίμως θιγμένη και χωρίς πάντα δικαιολογημένη αιτία, μαύρη κοινότητα.

Στην Αγγλία πριν το Brexit, υπάρχει ένταση, φόβος για το αύριο, διχασμός και διχαστικός λόγος. Υπάρχει επίσης σκεπτικισμός και έλλειψη επιχειρημάτων από τις δύο πλευρές. Βασικό χαρακτηριστικό του όποιου διαλόγου, το μίσος και θεωρίες που σπάνια ισχύουν. Η δασκάλα, επιλέγει την απάντηση του Όχι, γιατί ο κύκλος της ψηφίζει παραμονή. Ο dj, έχει τον κύκλο του υπέρμαχο του Ναι, γιατί έχουν δαιμονοποιήσει την Ε.Ε ως υπεύθυνη για όλα τα προβλήματα τους, αλλά ο ίδιος δεν βρίσκει κάπου τη σωστή απάντηση και στην κάλπη εκφράζεται συνειδησιακά, με έναν τρόπο αφελή, εφηβικό αλλά αληθινό.

Το Brexit θα είναι πια γεγονός, όπως και η σχέση των δύο ανθρώπων, πέρα από ηλικιακές, ταξικές διαφορές και προσπάθειες επαναπροσδιορισμού. Θα δοκιμάσουν να γνωρίσουν ανθρώπους πιο κοντά σε αυτούς και θα καταλήξουν στην ικανοποίηση της αληθινής ανάγκης τους, μέσα από τη λογική του ένα βήμα κάθε μέρα, επιστρέφοντας σε μια κοινἠ, πιο ανεκτική σχέση,μεταξύ τους και πιο ώριμη..Το «Ακριβώς σαν εσένα» είναι ένα βιβλίο, γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις, ρεαλιστικό, τίμιο, ευαίσθητο όσο και ένα βιβλίο για το Brexit. Μια κοινωνία σε απόγνωση αλλά και αδιέξοδο, αναζητά τη λύση σε τσιτάτα και επιθετικούς προσδιορισμούς. Τίποτα από αυτά δεν θα αποδώσει. Αντίστοιχα σαν αισθηματική ιστορία, δείχνει τα αδιέξοδα που οδηγείται μια σχέση, όταν αφήνει να παρεμβληθούν ανάμεσα στους εμπλεκόμενους, οι προκαταλήψεις, ταξικές, ηλικιακές. Ο Χόρνμπι εστιάζει στην ίδια την αγάπη και την αληθινή επικοινωνία των δυο ερωτευμένων που ξεπερνά όλα τα όρια και τα σύνορα, με δυσκολίες αλλά και επιτυχία, ανατρέποντας τα ειωθότα. Σε αντίθεση με τις προσπάθειές με συνομήλικους τους, που είτε έχουν παραδοθεί στο χρόνο, είτε έχουν την δική τους ατζέντα προτεραιοτήτων.

Ανάλαφρο σε ύφος, καταπιάνεται με βαθιά ανθρώπινα θέματα και αφήνει άφθονο χώρο στον αναγνώστη να σκεφτεί και να αναρωτηθεί με το τέλος του βιβλίου. Ακόμη ένας απολαυστικός Χόρνμπι.

22/11/1963 -Στίβεν Κίνγκ-(Εκδόσεις Bell)

 

Η τελευταία δουλειά του Stephen King πραγματεύεται όλα όσα έχουμε αγαπήσει σε αυτόν,
στις σωστές αναλογίες. Παρελθοντο λατρεία και λαγνεία, αναφορές σε ιστορικά πρόσωπα και
την αγαπημένη του δεκαετία τέλη 50ς,αρχές 60ς, καθηγητές, μικρές κοινότητες, η αίσθηση
του επερχόμενου κακού και του μοιραίου, που λειτουργεί ως εμπόδιο.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ένας καθηγητής φιλολογίας συνδέεται άθελα
του, μ΄ έναν εστιάτορα στη δεκαετία του 90 και ανακαλύπτει πως μπορεί να μεταφερθεί στο
παρελθόν, αλλάζοντας το για να επηρεάσει το μέλλον. Η συμπόνια του για έναν ανάπηρο
σχολικό επιστάτη και η επιμονή του εστιάτορα φίλου του, να δοκιμάσουν αυτή την είσοδο
στον χωροχρόνο θα τον κάνει να δοκιμάσει ένα πρώτο ταξίδι, που θα μας ξεναγήσει στην
Αμερική των φυλετικών διακρίσεων και των πρώτων χρόνων της δεκαετίας του 60, με το
φόβο του πυρηνικού ολοκαυτώματος και το ξέσπασμα του ροκ ν ρολ. Ο Κίνγκ υπερβάλλει
τον εαυτό του, δημιουργώντας ένα πολύ όμορφο κλίμα, μέσα από τα μάτια του δασκάλου,
ταξιδιώτη του χρόνου και μια πολύ «λειτουργική» ιστορία.
Αφού επιστρέψει στον ετοιμοθάνατο λόγω καρκίνου φίλο του, ο κεντρικός ήρωας, ο Τζεικ,
ξανά επιστρέφει στο παρελθόν με ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο στο μυαλό του. Να αποτρέψει
τη δολοφονία του Τζων Κένεντι, ένα όνομα φετίχ , για τους Αμερικανούς, μια θρυλική μορφή,
ακριβώς γιατί δολοφονήθηκε, πριν προλάβει να φθαρεί ουσιαστικά και παρέμεινε ως
προοδευτικός πρόεδρος στα μάτια του κόσμου.


Από τη στιγμή αυτή και μετά οι ιστορίες (προσωπική ζωή-απόπειρα δολοφονίας)
εμπλέκονται, αλλάζουν και η προσωπική ζωή του ήρωα που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μαζί
με την αφομοίωση του σε μια μικρή κωμόπολη του Τέξας μαζί με το αναβράζοντα πολιτικό
σκηνικό, δίνουν στον Κινγκ τροφή, για μια πολυεπίπεδη ιστορία. Φανταστική αστυνομική
λογοτεχνία αλλά και ηθογράφημα, μαζί σε ένα διήγημα, μεστό, που χρησιμοποιεί ιστορικά
πρόσωπα και γεγονότα σε συνδυασμό με φανταστικούς ήρωες. Το μοιραίο και η μοίρα
παίζουν τελικά καθοριστικό ρόλο μαζί με τη ανθρώπινη θέληση, στις όποιες αλλαγές η μη θα
προβούν οι ήρωες.








Το τέλος του βιβλίου, μάλλον αναμενόμενο για όσους εντρυφούν το είδος, φέρνει μια
δικαίωση σε προσωπικό επίπεδο και έναν ρεαλισμό, έστω και οξύμωρο που δεν μας έχει
συνηθίσει ο Κινγκ. Αν το «Κριστίν», σας άρεσε, τότε αυτό θα σας συναρπάσει, έχοντας τον
Κινγκ, σε μεγάλες φόρμες, όσο του επιτρέπει η συγγραφική μανιέρα του είδους που διάλεξε
να ακολουθήσει. Μακριά από το φανταστικό και την λογοτεχνία τρόμου, επιδίδεται σε μια
αστυνομική ηθογραφία, με λίγα στοιχεία φανταστικού καλοδουλεμένη και απαιτητική, που
καθηλώνει τον αναγνώστη .Ιδανικό για διακοπές και ελεύθερο χρόνο. Αφιερωμένη αυτή η
παρουσίαση στην φίλη μου Κλειώ, που παλεύει να αλλάξει το μέλλον, έχοντας να το
συγκρίνει με ένα λαμπρό παρελθόν. Τα καλύτερα έρχονται.